Sıkça Sorulan Sorular

 

 1.         UVC nedir?

UV-C güneşten kaynaklanan birçok elektromanyetik frekanstan biridir. Bu dalga boyunun diğer dalga boylarında da olduğu gibi kendine has özellikleri vardır. Elektromanyetik UV dalgalarından ‘C’-UVC olan frekansın (253.7nm dalga boyu ) mikrop öldürücü etkisi vardır. Bu dalga boyunda ışınım veren lambalar Mikrop öldürücü UV lambalar veya Mikrop öldürücü UV-C lambalar olarak bilinirler. Philips bu dalga boyunda çalışan ve su, hava, yüzey dezenfeksiyonunda kullanılabilen çok geniş UV-C lamba yelpazesine sahiptir

Güneş ışınlarındaki UVC ışın ozon tabakası tarafından tamamen yok edilir ve dünya yüzeyine ulaşmazlar.

 

2.         UV-C ışın zararlı mıdır?

Açık havada iken insanlar UV spektrumun bazı bölümlerine maruz kalırlar. Genel olarak, aşırı UV ışınlarına maruz kalma;  ışının dalga boyu, türü, süresi ve bireylerin UV’ye tepkisine bağlı olarak yan etkiler üretebilir.

UV-C,  253.7nm en mikrop öldürücü dalga boyunu içerir ve hava, yüzey ve su dezenfeksiyonu için kullanılır. İnsanların UVC’ye aşırı maruz kalması geçici cilt kızarıklığı ve sert göz tahrişine neden olur, ancak kalıcı hasar oluşmaz. Güneş ışınlarında bulunan UVC ışınlar ozon tabakası tarafında yeryüzünden yaklaşık olarak 35 km uzaklıkta tamamen filtre edilir.

Ultraviyole ışınların başka bir grubu olan UVA ışınlar atmosferi neredeyse kayıpsız aşarak yeryüzüne ulaşırlar. Açık havada sürekli maruz kaldığımız ışındır. Genel olarak zararsız bir dalga boyu olup, bronzlaşmak için ve bazı cilt rahatsızlıklarının tedavisinde kullanılır.

UVB,  UV spektrumunun daha dar ama en tehlikeli grubudur. Uzun süre maruz kalmak deri kanseri, deri yaşlanması ve katarakt ile ilişkilendirilmiştir. Bazı cilt rahatsızlıklarının tedavisinde kontrollü olarak kullanılmaktadır. Güneşte gelen UVB ışınların çok azı atmosferi aşarak yeryüzüne ulaşırlar. Canlılarda DNA hasarına neden olabilir ve kanser ile ilişkilendirilmektedir.

 

3.         UVC ışınlar mikropları nasıl etkiler?

Mikroorganizmalar UV-C dalga boyunu kolayca absorbe eden basit organik yapılardır. Bir mikrobun DNA’sı (Deoksiribo Nükleik asit) zayıf moleküler bağları nedeniyle olumsuz olarak etkilenmeye başlar. Birkaç saniye içerisinde DNA’da onarılmaz hasar meydana gelir. Mikrobun genetik talimatlarını kaybetmesi mikrobun ölmesine ve/veya çoğalamamasına neden olur.

  

4.         UVC ışınlar gerçekten etkili midir?

Evet. NIOSH, OSHA, CDC, GSA, EPA gibi kuruluşların yaptığı çalışmalar, üniversitelerin yaptığı araştırmalar en dikkat çekicidir. ARTI ve Battelle gibi bağımsız laboratuvarlar da araştırmalarında aynı yönde sonuçlara ulaşmışlardır. UVC dünya çapında kullanılan bir dezenfeksiyon yöntemi olup başta su arıtma sistemleri (atık su, kullanılabilir su vb.) olmak üzere çok geniş uygulama alanına sahiptir.

 

5.         Hangi mikroplar UV ışından etkilenirler?

Mikrop öldürücü UV ışınları tüm virüsler, bakteriler, alerjenler ve astım tetikleyici mantar ve toksik küf sporları da dâhil olmak üzere hemen hemen tüm mikroplara / mikroorganizmalara karşı çok etkilidir.

 

6.         Mikroorganizmaların yok edilebilmeleri için UVC’nin görüş alanı içinde olmak zorunda mı?

Evet. Mikroplar UVC ışınlara maruz kalmalıdır. Mikroplar yansıyan UVC ışınlardan da etkilenir ancak bu durumda mikropların yok edilmesi daha uzun sürer.

 

7.         UV ışık insanlar için zararlı mıdır?

UV ışığına uzun süre maruz kalmak insanlar dâhil olmak üzere tüm canlı organizmalar için zararlıdır. Bu nedenle UV dezenfeksiyon sistemlerinde güvenlik son derece önemlidir.  Riskler doğru tasarlanmış UVC dezenfeksiyon sistemleri, uyarı etiketleri, açma kapama anahtarları, doğru eğitim ve gerektiğinde hareket algılayıcılar ile en aza indirilir. Detaylı bilgi için firmamızla temasa geçiniz.

 

8.         UV ışınları zararlı ise, UV ışık kaynağına bakmak güvenli midir?

Dezenfeksiyon sistemlerindeki UVC ışınların ne tür malzemeler tarafından filtrelenebildiği, tolere edilebilecek maksimum süre ve oran gibi bilgiler için firmamızla irtibat kurunuz. Firmamız uygulamalarında kullanıcılar için her türlü güvenli ortamı yaratmaktadır.

 

9.         UV ışın, UVC ışın, mikrop öldürücü ışın, UVC lamba, UV lamba, mikrop öldürücü lamba terimleri neleri ifade eder?

UV ışın: Ultraviole ışık olarak da bilinen manyetik dalga boyu spektrumu ile ilgilidir.

UVC ışın: Ultraviole ışığın alt kategorilerinden biri olan ışındır. Mikrop öldürme etkisi vardır.

Mikrop öldürücü ışın: UVC ışın için kullanılan genel bir tabirdir.

UVC lamba: UVC ışın veren ve mikrop öldürücü olarak hava, yüzey ve su dezenfeksiyon sistemlerinde kullanılan ampullerdir.

Mikrop öldürücü lamba: UVC ışın yayan lambalar için kullanılan bir terimdir. Hava, yüzey ve su dezenfeksiyon sistemlerinde kullanılan ampullerdir.

UV lamba; UV spektrumunda ışın veren ampullere verilen genel isimdir. Kullanım yerine ve amacına göre UVC, UVB ve UVA ışın veren ampullerden biri veya birkaçı seçilir.

 

10.       UVC’nin kullanım alanları nelerdir?

UVC uzun zamandır su arıtma sistemlerinde kullanılmaktadır. Bunun dışında UV-C ışınları dezenfeksiyon için sayısız alanda kullanılabilir. Kısaca özetlemek gerekirse, bakteri, virüs, küf sporu ve benzeri zararlı mikroorganizmaların yok edilmesi gerektiği tüm durumlarda UV-C ışınlarına başvurulabilir. POLMERCO UV Dezenfeksiyon Sistemleri ile yüzey, hava ve ekipman dezenfeksiyonu etkin ve güvenli bir şekilde yapılabilir.

 

11.       UVC Dezenfeksiyon sistemi filtre yerine kullanılabilir mi?

Hayır. Ama UVC lambaları güneşin açık havada yaptığına benzer bir şekilde havayı etkiler. UVC lambaların bulunduğu armatürler havalandırma sistemlerinin bir bileşenidir. UVC lambalar da filtreler, soğutma bataryaları, ısıtma çekirdekleri, fanlar, nemlendiriciler vb. gibi hava işleme amaçlı tasarlanan sistemlerin bir bölümüdür.

 

12.       Havalandırma sistemlerindeki hava filtreleri UVC ampuller gibi mikropları öldürebilir mi?

Hayır, hava filtreleri mikropları öldürmez. Hava filtreleri verimlilik oranlarına göre havada bulunan mikropların bir kısmını süzer ve tutar. Bu nedenle filtrelenen mikroplar filtre üzerinde birikmeye, yaşamaya ve koloniler oluşturmaya devam ederler. Filtre üzerindeki bu oluşum, filtrelerin belirli aralıklarla değiştirilmesi ile yok edilebilirler. Hem filtre hem de UV dezenfeksiyon sisteminin birlikte kullanımı, mikroplar için gerçek bir yakala ve öldür sistemi haline gelir. Ancak filtreleme sistemlerine UVC eklemlenmesi doğru hesap ve tasarım gerektirir.  

 

13.       UVC Dezenfeksiyon sistemlerinin tasarımlarına, güçlerine ve yerleştirilecekleri noktalara nasıl karar verilmelidir?

UVC sistemleri oluşturulurken pek çok kriter göz önüne alınır. Bu nedenle gerek hava, gerekse yüzey dezenfeksiyonu için en doğru yol konu ile ilgili bilgi ve deneyimi olan firmalara başvurmaktır.

 

14.       UVC dezenfeksiyon uygulamasının çalıştığını nasıl anlarız?

Mikroplar gözle görülemeyecek kadar küçük olduklarından UVC dezenfeksiyon uygulamasının mikroplar üzerindeki etkinliği göz ile ölçülemez.

Yine de etkinliği fark edebileceğiniz bazı yollar mevcuttur;

a.         UVC’nin etkinliği, ilgili yüzeyde önceden var olan küf mantar oluşumlarının zaman içerisinde azalması ve yok olması ile anlaşılabilir. Ayrıca bu yüzeylere temas eden cisimlerde daha önce oluşabilen küf mantar oluşumları artık görülmezler.  

b.         Havalandırma sistemlerinde drenaj suyu daha temiz olur.

c.         Daha önce var olan kötü koku azalarak yok olur.

d.         Kötü hava kalitesinden kaynaklanan sağlık şikayetleri azalarak yok olur.

 

15.  UV lambalar ne sıklıkla değiştirilmelidir?

Üreticilerin verdiği değerlere göre UV ampullerin ekonomik ömürlerini tamamladıktan sonra değiştirilmeleri gerekir. Ampullerin ömürleriyle ilgili bilgileri bizden isteyebilirsiniz. Philips UVC ampullerin ömürleri 8,000 saat ile 18,000 saat arasında değişmektedir.

 

16.       UV Lambalar temizlenmeli midir?

UV lambaların dış yüzeylerinde uygulandıkları alanlardan düşen parçacıklar olabilir. Bu nedenle belirli aralıklarla temizlenmeleri lamba performansları açısından olumlu sonuçlanır.

 

17.       Mikroplar toz parçacıklarına yapışık ise ne yapmak gerekir?

HVAC sistemlerinde bulunan mikroplar ya bir yüzey üzerinde ya da havadadır. UVC ışınları genellikle hedef mikroplara ulaşmak ve yok etmek için bu mikropları saklayan toz parçacıkları gibi basit organik maddeleri de alt seviyelere indirger.

Uçuşan mikroplar öncelikli olarak kendisini saklayabilecek toz filtrelerinden geçtikleri için ve/veya mikropları saklayan toz parçacıkları kendisini taşıyan hava içerisinde yuvarlanarak (360 ° küresel taklalarla) hareket ettiği için bir noktada dezenfeksiyon ampullerinden gelen UV-C ışınına maruz kalırlar. Bulaşıcı hastalık riskinin olabileceği durumlarda ASHRAE ‘nin belirlediği %85 verimlilikteki veya daha üzerindeki filtrelerin kullanılması gerekir. Bu sayede minimum oranda toz geçecektir.

 

18.       Mikroplar için etki yitimi nedir?

UVC ışınına maruz kaldıklarında küf ve bazı bakterilerde ani hücre ölümü gerçekleşmeyebilir ama bunlar gayri faal hale gelirler. Gayri faal halde olan mikroplarda bazı biyolojik aktivite hala var olabilir. Ama hücrelerde çoğalma mümkün olamayacaktır. Dolayısıyla mikroplar çoğalamayacak ve etkisiz hale geleceklerdir.

 

19.       Eğer UVC ışınını göremiyorsam gördüğüm nedir?

UV-C lamba tarafından üretilen enerjinin yaklaşık% 90`ı aslında UVC enerjidir. Geri kalanı ise görünür ışık (mavi renk) ve az miktarda kızıl ötesi (ısı) ışındır. 

 

20.       Görünen mavi ışık UVC ampulün UVC ışını ürettiğini ispatlar mı?

Hayır, ispatlamaz. Ampulde görünen mavi ışık ampulün içindeki UVC üretmeyen gazdan kaynaklanmaktadır. Mavi ışık hiç UVC üretmeyen veya çok az UVC ışınımda bulunan ampullerde dahi görülebilir. Bu tip konular genellikle ampulün kalitesi ile ilgili olmaktadır. Ampulün hala UVC ışını üretip üretmediğini anlamanın en pratik yolu kullanım ömrünü takip etmektir. Bunun dışında daha etkin bir yol olarak belirli aralıklarla hava ve yüzeyde ölçüm yapılabilir.  

 

21.       UVC ışınlar toz maytlarını (toz akarları) öldürür mü?

Belirli bir mikrobu öldürmek için uygun olan bir UV-C dozun, toz akarları üzerinde etkili olabildiğine dair bilimsel kanıt yoktur. Ancak çok yüksek UVC enerji veya UV-C ışınına uzun süre maruz kalan akarların belirli biyolojik fonksiyonlarında bozulma sağlanabilir.  

 

22.       UVC ışınında kimyasal var mıdır?

Hayır. UVC ışında herhangi bir kimyasal yoktur. Aksine UVC ışın kimyasal olmayan tek sürekli dezenfeksiyon uygulamasıdır. 

 

23.       UVC ışın enerji tasarrufu sağlar mı?

Evet. Havalandırma sistemlerinin soğutma bataryalarının üzerindeki birikmiş olan organik maddelerin UV-C ışın ile yok edilmesi sayesinde soğutma bataryaları üzerindeki basınç düşüşü azalır ve hava akışı artar. Düşen basınçtan dolayı zorlanan ve daha fazla elektrik çeken sistem, basınçtaki düşüşün azalmasıyla birlikte tasarlandığı parametrelerde çalışarak normal enerji tüketim seviyesine döner.

 

24. UV-C ışınlar uçuşan havada bulunan mikropların %100’ünü yok eder mi?

Etmeyebilir. UVC ışınları sterilizasyon için değil dezenfeksiyon için kullanılırlar. Ulaşılmak istenen amaç havada bulunan mikropların çok büyük bir çoğunluğunun yok edilmesidir. Yok edilebilen mikrop yüzdesi ortamda bulunan mikropların türüne ve sistemin iyi tasarlanmasıyla birlikte değişebilir.

 

25.       Tüberküloz dezenfeksiyonunda UVC ışın kullanılabilir mi?

Evet. Tüberkülozun yoğun gözlemlendiği az gelişmiş ülkelerde UVC dezenfeksiyon sistemleri kullanılmaktadır.

 

26.       UVC sistemler Ozon uygulamasına benzer mi?

Hayır. Ozon bir gazdır, UVC ise ışık gibi bir elektromanyetik enerjidir. Ozon hava akımları ile hareket ederek solunabilir, havaya karışabilir ve çok aşındırıcı özelliği vardır. Dolayısıyla temas ettiği materyalleri okside eder.

 

27.       UVC yerine ozon kullanılamaz mı?

Kullanılamaz. Ozon çok aşındırıcı biz malzemedir. Ozon insanlar tarafından teneffüs edildiği takdirde akciğer dokusuna ciddi zararlar verir.

EPA ozonun insanlara zararlı olduğu hususunda belgeler yayınlamıştır. Solunduğunda, ozon akciğerlere zarar verebilir, hatta göreceli olarak düşük miktarda solunan ozon dahi göğüs ağrısı, öksürük, nefes darlığı ve boğazda tahrişe neden olabilir. Ozon, astım gibi kronik solunum yolu hastalıklarını daha da kötüye götürebilir ve vücudun solunum yolu enfeksiyonları ile mücadele etme yeteneğini tehlikeye atabilir.

 

28.       UVC lambalar ozon üretir mi?

UVC ampuller insan sağlığına zararlı olan ozonu üretmemelidir. Philips UV ampuller özel camları sayesinde ozon üretmezler (ozon-free). Kullanıcı alacağı sistemlerde kullanılmakta olan ampullerin ozon üretmiyor olmasına dikkat etmelidir.

 

29.       UVC Dezenfeksiyon Sistemlerinin veya UV lambaların etkileri kapandıktan sonra da devam eder mi?

Hayır. UVC sistemleri ve UVC lambaları sadece açıkken etkili olurlar. Ayrıca sistemin etkili olabilmesi için sistemdeki UVC lambaların dezenfekte edilecek yüzeyi veya havayı direk görmeleri gerekir. Sistemlerin veya ampullerin doğrudan görmedikleri noktalara hiçbir etkisi yoktur.